Eosinopteryx brevipenna

Autor: Maciej Ziegler
Korekta: Dawid Mazurek, Łukasz Czepiński
23 I 2013


Godefroit P., Demuynck H., Dyke G., Hu D., Escuillié F., Claeys P. 2013. Reduced plumage and flight ability of a new Jurassic paravian theropod from China. Nature Communicationshttp://dx.doi.org/10.1038/ncomms2389.

Do menażerii dino-ptaków dołącza kolejny stwór z jury Chin (z prowincji Liaoning; formacji geologicznej Tiaojishan datowanej na kelowej-kimeryd, 166-152 Ma). Nazwany został Eosinopteryx brevipenna, co odnosi się do pokrycia jego ciała (Eosinopteryx oznacza z łaciny „wczesne chińskie pióro” a brevipenna to „krótkopióry”). Pod względem upierzenia Eosinopteryx wypada blado na tle krewniaków. Brakuje mu lotek na śródstopiu i sterówek na ogonie. Autorzy uważają, że jest to raczej wynik ich zredukowania w procesie ewolucji niż niezachowania się ich w skale albo sezonowej utraty za życia zwierzęcia (choć to dopiero potwierdzą kolejne okazy). Zatem Eosinopteryx miałby biegać po lądzie a nie wspinać się na drzewa i szybować. O tym, że jest to prawdopodobne, świadczą również m.in. krótsze niż u krewniaków kończyny przednie czy słabo zakrzywione pazury stóp.

Morfologia wskazuje jednoznacznie, że jest to bazalny przedstawiciel Paraves. Dokładnie określenie pokrewieństwa jest trudne, ze względu na bardzo zbliżoną budowę dinozaurów znajdujących się w tej części drzewa życia. Autorzy umieścili nowy rodzaj w macierzy ze słynnej publikacji Xu i in. z 2011 r., która wykazała, że Archaeopteryx należy do deinonychozaurowej, a nie ptasiej linii Paraves (wskazywano jednak, że ta hipoteza ma słabe wsparcie; kolejne badania zdają się ugruntowywać pozycję archeopteryksa jako ptaka). Okazało się, że Eosinopteryx należy do Troodontidae a najbliższym jego krewnym jest Anchiornis. Z kolei Xiaotingia jest bardziej bazalnym troodontydem.

Eosinopteryx mierzył jedynie ok. 30 cm, lecz zrośnięte kości wskazują na to, że nie był to młody okaz.

Zobacz też:

Wpis Andrea Cau na blogu Theropoda [j. włoski]

Eosinopteryx brevipenna – okaz holotypowy (YFGP-T5197) wraz ze szkicem ukazującym ułożenie kości. Źródło: Godefroit et al., 2013