Alioramus altai sp. nov. – nowy gatunek aliorama

Autor: Maciej Ziegler. Informacja: Daniel Madzia.


Brusatte, S. L., Carr, T. D., Erickson, G. M., Bever, G. S. & Norell, M. A. 2009. A long-snouted, multihorned tyrannosaurid from the Late Cretaceous of Mongolia. Proceedings of the National Academy of Sciences: doi:10.1073/pnas.0906911106
Odkąd piątego października 1905 roku ukazała się praca Henry’ego Fairfielda Osborna opisująca m.in. Tyrannosaurus rex i Albertosaurus sarcophagus, tyranozaurdy (i ich krewni) stały się przedmiotem szerokiego zainteresowania naukowców oraz szerokiej publiczności. W ten sam dzień, 104 lata później, ukazała się kolejna publikacja dotycząca tej fascynującej grupy (a w przygotowaniu lub w druku są kolejne, w tym badania dotyczące filogenezy oraz opisy nowych gatunków). Właśnie światło dzienne ujrzał wykopany w 2001 roku krewniak mongolskiego Alioramus remotus, który przez długi czas był bardzo tajemniczym przedstawicielem Tyrannosauroidea. Nieopisany szczegółowo, fragmentaryczny i nietypowo zbudowany A. remotus był uważany za młodego Tarbosaurus, jego bliskiego krewniaka lub tyranozauroida nie należącego do Tyrannosauridae. Opisanie drugiego gatunku aliorama, nazwanego A. altai pozwala lepiej poznać te niezwykłe zwierzęta. To już trzeci tyranozauroid opisany w tym roku, po Xiongguanlong baimoensis i Raptorex kriegsteini.
Alioramus – jak wynika z opublikowanej analizy Brusatte i współpracowników (2009) – jest bazalnym przedstawicielem Tyrannosaurinae. Taka pozycja aliorama wynika zapewne z wykluczenia Xiongguanlong z analizy lub błędów przy kodowaniu Allosaurus. Po włączeniu do analizy ksionguanlonga i odjęciu allozaura alioram plasuje się poza Tyrannosauridae (Cau, online).
Alioramus altai był nieduży i smukły. Najbardziej charakterystyczną jego cechą jest czaszka – długa i niska, z mocno wydłużonym pyskiem. Jej intensywna ornamentacja nie jest spotykana u innych późnokredowych tyranozauroidów. Mózgoczaszka holotypu jest wyjątkowo dobrze zachowana i ma zostać dokładnie opisana w przyszłych publikacjach. Alioram cechuje się też większym stopniem spneumatyzowania szkieletu niż (inne?) tyranozaurydy.


Powiązane:
1. Streszczenie pracy w Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (j. angielski)
2. Dyskusja na Forum Dinozaury.com!
3. Uaktualniony opis Alioramus
4. Artykuł o Tyrannosauroidea na Forum Dinozaury.com!
5. Wpis Andrea Cau na Theropoda.blogspot.com (j. włoski)


http://www.dinozaury.com/images/rsgallery/display/20091012aa.jpg.jpg
http://dinozaury.com/images/stories/news/zoom.gif Okaz holotypowy Alioramus altai.