Arenysaurus ardevoli – nowy lambeozauryn z późnej kredy Hiszpanii

30.07.2009. Autor: Łukasz Czepiński. Korekta: Maciej Ziegler, Tomasz Skawiński.


Pereda Suberbiola, X., Canudo, J.I., Cruzado-Caballero, P., Barco, J.L., López-Martínez, N., Oms, O., and Ruiz-Omeñaca, J.I. 2009. The last hadrosaurid dinosaurs of Europe: a new lambeosaurine from the uppermost Cretaceous of Aren (Huesca, Spain). Comptes Rendus Palevol. doi: 10.1016/j.crpv.2009.05.002.

Nowy hadrozauryd, Arenysaurus ardevoli gen. et sp. nov. z późnego mastrychtu Aren (Huesca, południowo-centralne Pireneje), został opisany na podstawie częściowej, artykułowanej czaszki, resztki żuchwy i elementów pozaczaszkowych, włączając w to kręgi, pas i kości kończyny. Arenysaurus charakteryzuje posiadanie bardzo wydatnego sklepienia kości czołowej, prawie pionowej kości przedkwadratowej (łuskowej) i wyrostków kości jarzmowej (zaoczodołowej), oraz deltopektolarną koronę kości ramiennej zorientowanej przednie. Ponadto, posiada on unikalną kombinację cech: krótka kość czołowa (stosunek długości do wysokości wynosi ok. 0,5), linia środkowa krawędzi kości ciemieniowej na poziomie belki zaoczodołowo-łuskowej; kość ciemieniowa nie wchodząca w skład potylicy; kość łuskowa położona nisko nad jamą panewkową. Badania filogenetyczne wskazują na to, że Arenysaurus jest raczej bazalnym członkiem Lambeosaurinae i taksonem siostrzanym dla Amurosaurus i kladów Corythosaurini-Parasaurolophini. Filogeneza i biogeograficzne pokrewieństwa Arenysaurus i innych lambeozaurynów sugeruje istnienie paleogeograficznego połączenia pomiędzy Azją i Europą w późnej kredzie.


Powiązane:
1. Streszczenie na ScienceDirect (j. angielski, j. hiszpański)
2. Dyskusja na Forum Dinozaury.com!


http://www.dinozaury.com/images/rsgallery/display/090730aanhzpkh01.jpg.jpg
http://dinozaury.com/images/stories/news/zoom.gif Holotyp Arenysaurus ardevoli – artykułowana, niekompletna czaszka (MPZ 2008/1).

Lewa kość zębowa arenyzaura MPZ 2008/258 (paratyp); a) widok  ogólny, b) zbliżenie na baterie zębowe. Skala: ok. 50 mm.
http://dinozaury.com/images/stories/news/zoom.gif Paratyp Arenysaurus ardevoli – lewa kość zębowa (MPZ 2008/258).