Odkryto brakujące ogniwo w ewolucji słoni

Autor: Dawid Mazurek
05.11.2006.
Odkryliśmy liczącą 27 milionów lat skamielinę, która jest brakującym ogniwem pomiędzy współcześnie żyjącymi słoniami a ich przodkami – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Asmarze.



Prawdopodobnietak wyglądał Eritreum melakeghebrekristosi
rysunek pochodzi z tej strony 

Słonie są jedynymi żyjącymi obecnie przedstawicielami rzędu Proboscidea – trąbowców. Należą do niego dwa gatunki zwierząt: słoń afrykański i słoń indyjski. Najważniejszy momentem w ewolucji tych zwierząt miał miejsce około 24 miliony lat temu. Doszło wówczas do rozłamu zakończonego podziałem trąbowców na dwie grupy: słoniowate (Elephantida – których przedstawicielami są słonie i mamuty) oraz mastodonty (Mammutida). Dotychczas nie było jednak żadnych śladów ani wskazówek, które wyjaśniałyby jak doszło do tego rozłamu i co działo się w okresie go poprzedzającym.

Pierwszego ważnego odkrycia dokonali dopiero naukowcy z Asmary. W okolicy Rogu Afryki (regionu obejmującego Erytreę, Dżibuti, Etiopię oraz Somalię) odnaleźli ślad żuchwy sprzed około 26,8 milionów lat. Kierujący badaniami Jeheskel Shoshani twierdzi, że pozwoli to wypełnić lukę w ewolucji słoni.



Żuchwa eritreum
zdjęcie pochodzi z tej strony


Zdaniem badaczy kształt zębów z odkopanej szczęki świadczy o tym, że należała ona do osobnika będącego ogniwem łączącym słonie współczesne z ich kopalnymi przodkami. Jest to równocześnie najstarszy odnaleziony ślad poziomego zęba. Zęby poziome są charakterystyczną cechą wszystkich trąbowców. Ich nazwa pochodzi od sposobu formowanie się uzębienia, które nie odbywa się pionowo, jak u innych zwierząt, ale poziomo – wyrastające trzonowce stopniowo wypychają do przodu zęby zużyte. Proces ten trwa nieustannie przez całe życie słonia, w skutek czego ma on aż sześć generacji zębów.



Żuchwa eritreum – widok z góry
zdjęcie pochodzi z tej strony


Dzięki dokładnemu przebadaniu skamieliny naukowcy określili prawdopodobny rozmiar zwierzęcia do którego należała, znanego jako Eritreum melakeghebrekristosi. Według nich miało on około 130 cm wzrostu i ważyło 484 kg, a więc dużo mniej niż obecnie żyjące słonie. Istnieje więc możliwość, że osobnik ten nie był jeszcze w pełni dojrzały.

 



Żuchwa eritreum
zdjęcie pochodzi z tej strony

Odkrycie to jest kolejnym dowodem wskazującym, że głównym ośrodkiem wczesnej ewolucji słoni były tereny Afryki Wschodniej.

 źródło: TVP/PAP