Wulkany zgładziły dinozaury?

11.08.2005.

Przyczyną masowego wyginięcia dinozaurów nie było uderzenie meteorytu, ale wypływająca spod powierzchni Ziemi lawa – twierdzą francuscy naukowcy. Dowody na to znaleźli w Trapach Dekanu – obszarach skał bazaltowych w zachodnich Indiach.

Indyjskie Trapy Dekanu to ogromne obszary – ponad 500 tys. km kwadratowych – powstałe wskutek wypływu lawy bazaltowej. Naukowcy już wcześniej przypuszczali, że wypływ tak dużych potoków lawy mógł spowodować zamieszanie w klimacie ziemskim – lecz tylko pod warunkiem, że aktywność wulkaniczna była intensywna i trwała stosunkowo krótko.  

Trapy Dekanu powstały pod koniec okresu kredy, gdy obszar dzisiejszych Indii po oddzieleniu się od Madagaskaru przesuwał się w stronę Azji. Na swojej drodze napotkał tzw. „hot spot”, czyli fragment powierzchni Ziemi o wysokiej aktywności wulkanicznej, który wywołał intensywne wylewy potoków rzadkich law bazaltowych na dzisiejszych obszarach Trapów. Wydarzyło się to ok. 65 mln lat temu.

Podczas ostatnich badań prowadzonych w tym rejonie francuscy i indyjscy geolodzy odkryli 600-metrową warstwę lawy, która – według nich – nagromadziła się w ciągu ok. 30 tys. lat – czyli wystarczająco szybko, by spowodować znaczącą zmianę klimatu.

Wskazuje to, że aktywność wulkaniczna była intensywna i „skoncentrowana” w niewielkim okresie czasu. Wystarczającym, aby do atmosfery przedostała się taka ilość związków siarki, która mogła wpłynąć na klimat – sugeruje jedna z badaczek Anne-Lise Chenet z Instytutu Fizyki Ziemi w Paryżu.

Odkrycie geologów osłabia teorię, że na masowe wyginięcie zwierząt na Ziemi w okresie kredy i trzeciorzędu miało wpływ uderzenie ogromnego meteorytu. Ich badania potwierdziły, że aktywność wulkaniczna rozpoczęła się jeszcze przed uderzeniem meteoru.

Gigantyczny impakt wzmocnił tylko efekt wywołany wcześniej przez powtarzające się erupcje wulkaniczne – twierdzą badacze. Zwiększyło to zakres i rozmiary wyginięcia, które jednak i tak miałoby miejsce – dodają.

Informacja o czasie wybuchu lawy jest „zapisana” w skałach wulkanicznych. Naukowcy uzyskali dane wykorzystując metodę datowania radiometrycznego. Pod koniec ery mezozoicznej wyginęło
ok. 80-90 proc. wszystkich gatunków zwierząt morskich i ok. 85 proc. gatunków lądowych. Zniknęły wszystkie lądowe zwierzęta ważące ponad 25 kilogramów – czytamy w serwisie „EurekAlert”.

źródło: PAP

Tags: ,